Dziś (27.05.09) o godzinie 17:30 w sali sympozjalnej III Wydziału Nauk Społecznych (UŚ) miało miejsce ostatnie w bieżącym roku akademickim spotkanie Koła Naukowego Myśli Nieliniowej wieńczącym cykl wystąpień dotyczących szeroko rozumianego zagadnienia alternatywnych stanów świadomości człowieka – Psychodelia. Spotkanie to było nadzwyczaj wyjątkowe z powodu osoby prowadzącej je – Andrzeja Urbanowicza, myśliciela mającego doniosły wkład w kształt polskich środowisk artystycznych i ezoterycznych, będącego także współtwórcą m.in. takiej inicjatywy jak „Krąg Oneiron”.

Przedmiotem tego wystąpienia było przede wszystkim zwrócenie uwagi na rolę doznań psychodelicznych w biologicznej i społeczno kulturowej ewolucji człowieka. Już bowiem u zarania dziejów mamy do czynienia z pewnym nagłym, spontanicznym przełomem pojawienia się dynamicznej formy świadomości i zdolności do operowania na wizerunkach oraz symbolach przez archaicznego człowieka. Wszelkie pierwotne formy sztuki oraz kultu jak wynika ze źródeł archeologicznych do których odwołał się Prowadzący, nawiedzają człowieka w momencie gdy ten poznaje właściwości roślin, których działanie ma charakter właśnie psychodeliczny. Andrzej Urbanowicz na podstawie tej historycznej zbieżności doszukuje się źródeł dynamicznego rozwoju cywilizacji w wewnętrznym doświadczeniu obrazotwórczym, a nawet zauważa, że „obraz to podstawa cywilizacji”.

Współcześnie frakcje społeczeństwa zorganizowane politycznie bądź autorytety zinstytucjonalizowanych religii jednomyślnie występują przeciw takim formą zmiany świadomości. U podłoża tej opozycji, jak zauważa Andrzej Urbanowicz, leżą ideologie purytańskie i rasistowskie zrodzone przy udziale ksenofobii. Państwo przyjmuję rolę „namolnego tatusia”, źródła wszelkich nakazów i zakazów wkraczających w sfery „naszej” świadomości. Wiele autorytetów świata polityki i religii demonizuje pojęcia psychodelików nazywając je „narkotykami”. Pojęcie to jest o tyle karykaturalne, że na poziomie języka, jedyne co kojarzy nam się z tym słowem to kategorie o zabarwieniu mocno negatywnym. Są to wszelkiego rodzaju asocjacje między pojęciem narkotyk – śmierć, narkotyk – uzależnienie, narkotyk – narkoman, ćpun. Należy mieć te świadomość że są to jak najbardziej językowe nadużycia. Kiedy widzimy na ulicy narkomana, widzimy osobę chorą na uzależnienie co nie jest konsekwencją li tylko samych substancji z jakich korzystał ten człowiek ale przecież przede wszystkim z braku pewnej świadomości, dojrzałej wiedzy o substancjach psychoaktywnych. Młodych osób nie informuje się jakie występują różnice pomiędzy substancjami psychoaktywnymi, nie dostarcza się im niezbędnej wiedzy jakie są realne konsekwencje spożycia tej czy innej substancji, a zamiast tego próbuje się im wmówić że narkotyki są po prostu złe i doprowadzają do efektu jaki znamy z szerokiego studium przypadków narkomanii. Jest to zdaniem Andrzeja Urbanowicza podstawowy błąd, ponieważ młode osoby mają kontakt z narkotykami (w czym się nie należy oszukiwać) i w przypadku okazji spróbowania takiej substancji jak THC szybko obalą w swojej głowie „mity dorosłych” że jakoby marihuana zabijała czy była niebezpieczna, więcej nawet – wtedy nic nie stanie im na przeszkodzie w spróbowaniu tych naprawdę niebezpiecznych substancji jak opiaty. Dlatego też demonizacja substancji psychoaktywnych jest bardzo niedojrzałym i niebezpiecznym w konsekwencji zabiegiem czy nawet manipulacją ze strony władz.

Poza powszechnie znanymi i poznawczo dostępnymi negatywnymi aspektami substancji psychoaktywnych istnieją jeszcze te pozytywne o których rzadko się cokolwiek wspomina. Substancje te możemy powiązać z duchowo rozumianym wglądem we własną świadomość i w świat jako taki. Andrzej Urbanowicz rozumie w tym względzie mózg bardziej jako odbiornik świadomości niż jej generator. Podobnie jak w przypadku radia mózg nastawiony jest na odbiór przeważnie liniowej rzeczywistości mainstreamu, jednakże zdolny jest do wglądu w niedostępne normalnie rzeczywistości, podobnie jak radio może odbierać inną stację. Sposobem na osiąganie tych odmiennych stanów wglądowych w rzeczywistość są popularne psychodeliki znane już od czasów pierwszych szamanów. Rośliny te postrzega się jako pomocne w osiągnięciu pewnego zrozumienia, będące środkiem do poznawania czy badania wymiarów naszej egzystencji. Takie ujęcie z pewnością odmienne od znanych skojarzeń narkotyków z uzależnieniem przedstawia omawiane substancje jako istotne w rozwoju człowieka. Waga tej istotności z pewnością związana jest z wewnętrzną motywacją każdego człowieka do zmiany swojej świadomości. Na przestrzeni życia ludzie uczą się tego dokonywać na najbardziej rozmaite, często niebezpieczne sposoby, poprzez sport jak np. wspinaczka wysokogórska czy poprzez środki społecznie akceptowane jak alkohol (swoją drogą o niebo bardziej niebezpieczniejszy od wielu zakazanych środków psychodelicznych). Na przestrzeni historii znamy ich wkład w literaturę, muzykę i sztukę. Psychodeliki nie oszczędziły także tak donośnych sfer jak nauka (przykładowo helisa DNA została „zobaczona” przez Francisa Cricka na tripie LSD) czy technologia (komputer osobisty jako efekt imprezek z udziałem LSD także). To ogromne studium przypadku mające nie mały wpływ na ewolucję wielu aspektów ludzkiej cywilizacji jest nadal marginalizowane, niedoceniane i karykaturowane. Poznawcze korzyści z korzystania z substancji psychodelicznych są silnie represjonowane za pośrednictwem naszego obywatelskiego udziału, jednak ludzie zapytani o to czemu mają służyć określone restrykcje związane z „narkotykami” nie potrafią udzielić odpowiedzi bardziej intelektualnie wyszukanej niż „bo to złe”. Ogół obaw związanych z zażywaniem substancji psychoaktywnych ocenić można jako w większości zagrożenie wirtualne, nie realne. Strach i lęk w tym przypadku umożliwiają państwu przyjęcia wcześniej wspomnianej roli „namolnego ojca”, którego jesteśmy niedojrzałym dzieckiem, a problem ten może dotyczyć naszej osobistej wolności. Jeżeli za spożywanie substancji psychoaktywnej w celu doznania choćby wglądu we własną świadomość idę do więzienia, to moja wolność staje się prawdziwie wirtualnym zjawiskiem. Andrzej Urbanowicz trafnie zauważył w tym miejscu:

„Jeżeli nie jesteśmy suwerenami własnej świadomości to w czym jesteśmy suwerenami?”

Co tak naprawdę jest zbrodnią względem naszej świadomości? Jej umniejszanie do średniej doświadczenia psychospołecznego czy też próba ewolucji świadomości także dostępnymi środkami psychoaktywnymi będącymi jedną z dróg w stronę samopoznania?

…Być może mocno spowalniamy postęp cywilizacji kierując się wszczepianym nam neurotyzmem czy lękiem przed staniem się odpowiedzialnymi za siebie i tracimy szansę na świadomie kierowaną ewolucję. Jak to podsumował Dr Mirosław Piróg, „jeżeli człowiek jest nieszczęśliwy łatwiej na niego wpływać”… być może dlatego substancje psychoaktywne są zakazane.

Spotkanie zorganizowane było przez członków Koła Naukowego Myśli Nieliniowej przy współpracy z Towarzystwem Bellmer.

Relacje sporządził 011111000